Ο τραχανάς είναι ένα φαγητό που δεν έλειπε ποτέ από το τραπέζι μας. Για τους μικρούς ήταν ένα εύκολο βραδινό και για τους μεγάλους ένα γεμάτο ενέργεια πρωινό. Για μένα ήταν ένα φεστιβάλ ζυμαριού! Σαν φαγητό άργησα να το εκτιμήσω πολύ. Σαν παιχνίδι όμως..
Η διαδικασία παραγωγής του τραχανά ήταν ομαδική δουλειά. Οι γυναίκες μαζευόντουσαν ανά γειτονιές και έφτιαχναν όλες μαζί τον τραχανά της χρονιάς. Στη δική μας γειτονιά, οι γυναίκες, μαζευόντουσαν στην αποθήκη της γιαγιάς μου. Ναι, ναι καλά θυμόσαστε. Στην αποθήκη της γιαγιάς Γιαννούλας που φτιάχνει και τις νόστιμες λαλαγγίτες.
Αυτή η αποθήκη, είναι στην πραγματικότητα μια προέκταση του κυρίως σπιτιού την οποία χρησιμοποιούμε συνήθως το καλοκαίρι γιατί η θερμοκρασία εκεί είναι αισθητά πιο χαμηλή απ' το υπόλοιπο σπίτι. Εκεί λοιπόν μαζευόντουσαν στο τέλος του καλοκαιριού και στήνανε εργοστάσιο ολόκληρο! Μέσα στις γυναίκες που ερχόντουσαν ήταν και η θεία μου η Σοφούλα η οποία μας παραχώρησε τη συνταγή της.
Αρκετά όμως σας ζάλισα, πάμε να δούμε τη συνταγή και βήμα βήμα πως θα φτιάξουμε τον δικό μας τραχανά.

Το μόνο πρόβλημα με τις παλιές νοικοκυρές είναι ότι ποτέ δε μετρούσαν τίποτα. Τα πάντα ήταν με το μάτι. Βέβαια είχε και αυτό τη χάρη του. Σαν χθες τις θυμάμαι όλες να δοκιμάζουν τον τραχανά και ύστερα να σχολιάζουν για το υπόλοιπο της εβδομάδας αν ήταν καλύτερος από τον περσινό και τι θα αλλάξουν στον επόμενο. Επειδή όμως εμείς οι καινούριες με το μάτι δουλειά δε κάνουμε, κάναμε 1-2 πειραματάκια και καταλήξαμε στις δοσολογίες της συνταγής.

Τι θα χρειαστούμε:
1 κιλό πατάτες
1 κιλό ντομάτες
1 κιλό καρότα
1 κιλό κολοκύθα κόκκινη
1 κιλό κρεμμύδια
2 κιλά πιπεριές Φλωρίνης
500 γρ. σουσάμι
250 γρ. αλάτι
20 γρ. πιπέρι μαύρο (αν τον θέλετε πιο πικάντικο μπορείτε να προσθέσετε πιπέρι ή λίγο μπούκοβο ή 1-2 καυτερές πιπεριές)
15 γρ. μπαχάρι τριμμένο (αν δε σας αρέσει το μπαχάρι, μπορείτε να το παραλείψετε)
1 κιλό προζύμι (το οποίο μπορείτε να προμηθευτείτε απο τον φούρνο της γειτονιάς σας. Αν θέλετε ο τραχανάς σας να ξινίσει, μπορείτε να αφήσετε το προζύμι στο ψυγείο για 3-4 μέρες πριν το χρησιμοποιήσετε)
25 γρ. νωπή μαγιά
100ml χλιαρό νερό
3 κιλά σιμιγδάλι χοντρό (το χρησιμοποιούμε γιατί βοηθάει στο να στεγνώσει πιο γρήγορα ο τραχανάς μας. Αν για οποιοδήποτε λόγο δε θέλετε να χρησιμοποιήσετε το σιμιγδάλι, η γεύση του δε θα αλλάξει απλά θα χρειαστείτε περισσότερο αλεύρι)
3,5 κιλά περίπου αλεύρι (ανάλογα με τα λαχανικά σας μπορεί να χρειαστείτε λίγο λιγότερο ή λίγο περισσότερο)

Διαδικασία παρασκευής:
Ξεκινάμε με την προετοιμασία των λαχανικών. Καθαρίζουμε και πλένουμε όλα μας τα λαχανικά. 'Έπειτα τα κόβουμε σε κομμάτια, τα βάζουμε μέσα σε κατσαρόλα με νερό που βράζει και τα ζεματάμε για μερικά λεπτά τόσο, όσο χρειάζονται για να μαλακώσουν λίγο. Σε αυτό το σημείο αφαιρούμε τη φλούδα από τις ντομάτες και από τις πιπεριές (εγώ ξέχασα τις πιπεριές με τη φλούδα!!)
Μόλις ζεματίσουμε όλα μας τα λαχανικά μπορούμε να συνεχίσουμε με δύο τρόπους. Ο πρώτος τρόπος είναι να χρησιμοποιήσουμε ένα ραβδομπλέντερ και να κάνουμε τα λαχανικά μας πουρέ (και τη ζωή μας πολύ εύκολη). Ο δεύτερος, αν δεν έχουμε ραβδομπλέντερ, είναι να τα περάσουμε λίγα λίγα από ένα απλό μπλέντερ και να δημιουργήσουμε και πάλι τον πουρέ μας.


Στη συνέχεια τοποθετούμε τον πουρέ σε μία μεγάλη κατσαρόλα και τη βάζουμε να πάρει μία βράση. Ρίχνουμε και τα μπαχαρικά μας, δηλαδή το αλάτι, το πιπέρι και το μπαχάρι και αφήνουμε να βράσει για 10 λεπτάκια έπειτα το αποσύρω από τη φωτιά και αφήνω να πέσει λίγο η θερμοκρασία του (θέλω να είναι χλιαρό).
Παράλληλα καβουρντίζω το σουσάμι μου. Σε αντικολλητικό τηγάνι και σε χαμηλή φωτιά, ρίχνω το σουσάμι και το ανακατεύω ασταμάτητα μέχρι να αρχίσει να παίρνει εκείνο το υπέροχο χρυσαφί χρώμα. Μη ξεχαστείτε!! Θα το κάψετε. Αφού το καβουρντίσω όλο, το αφήνω να κρυώσει πολύ καλά και έπειτα το περνάω και αυτό από το μπλέντερ για να το τρίψω.

Τα υλικά μας είναι όλα έτοιμα. Πάμε να τα ενώσουμε.
Ξεκινάω με το να διαλύσω τη μαγιά μου σε 100ml χλιαρό νερό. Την αφήνω για λίγο στην άκρη.
 Σε μεγάλη λεκάνη ρίχνω τα 2/3 του πουρέ (ο οποίος είπαμε οτι πρέπει να είναι χλιαρός) και στη συνέχεια ρίχνω μέσα το προζύμι (το οποίο έχω βγάλει από το ψυγείο για να έρθει σε θερμοκρασία περιβάλλοντος) και τα ανακατεύω.

Παίρνω τη διαλυμένη μαγιά και την ρίχνω στο 1/3 του πουρέ που κράτησα και το ανακατεύω. Στη συνέχεια ρίχνω το μείγμα με τη μαγιά στο μείγμα με το προζύμι και συνεχίζω να ανακατεύω.
Σειρά έχει το τριμμένο σουσάμι και το σιμιγδάλι. Μόλις ανακατευτούν καλά αρχίζω να προσθέτω σιγά σιγά το αλεύρι και να ζυμώνω.
Το ζυμάρι που θα δημιουργηθεί είναι πολύ σκληρό και ζυμώνεται λίγο δύσκολα. Αυτή είναι και η μοναδική δυσκολία του τραχανα μας. Μη το βάζετε κάτω όμως και το αποτέλεσμα θα σας ανταμείψει! Συνεχίζω να ζυμώνω για περίπου 20 λεπτά και όταν το ζυμάρι μου έχει σφίξει πια αρκετά για να δουλευτεί άλλο, το αφήνω να ξεκουραστεί και να φουσκώσει.
Το τοποθετώ σε μέρος που δεν έχει ρεύματα και το τυλίγω με κουβέρτες για να το κρατήσω ζεστό (εγώ βάζω και ένα κομμάτι μεμβράνης γιατί μπορεί σε κάποιο φούσκωμα να μη το προλάβω και να ενωθεί με την κουβέρτα).

Ήδη μέσα σε μερικά λεπτά από τη στιγμή που θα σταματήσετε το ζύμωμα, αν πιάσετε με το χέρι σας τον πάτο της λεκάνης, θα δείτε οτι η θερμοκρασία του ζυμαριού έχει ανέβει αισθητά. Έχει αρχίσει να δουλεύει.. Και τώρα περιμένουμε. Ανά 2 ώρες περίπου ζυμώνουμε για λίγο, ίσα ίσα για να ξεφουσκώσουμε το ζυμάρι μας και να το αφήσουμε να ξαναφουσκώσει.
Κάπου εδώ πρέπει να αποφασίσετε πόσο ξινό τον θέλετε. Όσο πιο ξινό τον θέλετε, τόσο πιο πολλές ώρες θα πρέπει να αφήσετε το ζύμάρι σας να φουσκώνει. Μη το παρακάνετε όμως, μέχρι 2 μέρες είναι αρκετές. Εγώ τον αφήνω περίπου 15 ώρες και δε θα έλεγα οτι ξινίζει. Από την άλλη βέβαια, χρησιμοποιώ και προζύμι 2 ημερών, οπότε πόσο να ξινίσει ο καημένος; Μου αρέσει όμως έτσι όπως βγαίνει. Αν όμως τον θέλετε ξινό τότε μάλλον θα πρέπει να δράσετε συνδυαστικά και να αφήσετε και το προζύμι σας να ξινίσει λίγο αλλά και το ζυμάρι σας.
Μετά από 15 ώρες περίπου είναι έτοιμος να τον απλώσουμε.
Κόβουμε μικρά ακανόνιστα κομματάκια το ζυμάρι (αγαπημένη διαδικασία σαν παιδί) και τα απλώνουμε πάνω σε καθαρό σεντόνι σε τοποθεσία που αερίζεται για να μπορέσει να στεγνώσει. Εγώ συνήθως τον απλώνω έξω. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να έχετε και ένα τούλι για τον προστατέψετε από μύγες και ζουζούνια και αποφύγετε την απευθείας έκθεση στον ήλιο γιατί θα σας αποχρωματίσει τον τραχανά σας.

Αφήνω μερικές ώρες να στεγνώσει (ανάλογα με τη θερμοκρασία, τον αέρα κτλ) και στη συνέχεια ή ξαναπλάθω τα κομματάκια ή τα κόβω σε μικρότερα κομμάτια για να συνεχίσουν να στεγνώνουν. Η διαδικασία αυτή μπορεί να πάρει 1 με 2 μέρες ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Είναι λοιπόν πιθανό να με πιάσει το βράδυ. Δε με πιάνει όμως πανικός.. Τον τοποθετώ σε εσωτερικό χώρο και συνεχίζω την επόμενη μέρα.
Όταν τα κομματάκια ζυμαριού σας αρχίσουν και τρίβονται εύκολα, είναι ώρα να πάμε στο επόμενο στάδιο. Παίρνουμε ένα μεγάλο μεταλλικό κόσκινο και τρίβουμε λίγα λίγα τα κομματάκια ζυμαριού. Ανάλογα με το άνοιγμα του κόσκινου που θα διαλέξετε θα γίνει και το μέγεθος του τραχανά σας. Εμένα μου αρέσει να είναι λίγο χοντροκομμένος αλλά αυτό είναι θέμα γούστου. Προσέξτε μόνο μη τον αφήσετε να ξεραθεί πολύ γιατί μετά δε θα τρίβετε με τίποτα!
Αφού λοιπόν τον τρίψουμε όλο, τον απλώνουμε και πάλι πάνω στο σεντόνι μας και τον αφήνουμε να ξεραθεί τελείως για 4-5 μέρες. Τον αποθηκεύουμε σε υφασμάτινη θήκη (συνήθως μια παλιά μαξιλαροθήκη) για να μπορεί να αναπνέει.

Η θεία Σοφούλα προτείνει να τον αποθηκεύσετε στην κατάψυξη αν θέλετε. Αν φοβόσαστε οτι μπορεί να τον χάσετε λόγο υγρασίας ή σας έμεινε λίγος περσινός, τότε βάλτε τον όπως είναι στην κατάψυξη και βγάλτε απευθείας την ποσότητα που θέλετε κάθε φορά.
Άντε και του χρόνου! Καλή όρεξη.

Υ.Γ: η τελική ποσότητα είναι περίπου 9 κιλά. Δηλαδή είναι πάρα πολύ! Εμείς όμως τον τρώμε πολύ οικογενειακώς οπότε δε μας φαίνεται και τόσο πολύ. Άσε που μέσα σε ένα όμορφο βάζο ή ένα υφασμάτινο τσαντάκι, είναι ένα εξαιρετικό δώρο για κάθε περίσταση.. Όπως και να 'χει αν σου φαίνεται πολύ, μετρίασε τις ποσότητες στο μισό. Καλή επιτυχία!

Ένα πράγμα το οποίο πραγματικά με έσωσε το χειμώνα που μας πέρασε, ήταν το καινούριο μου στεγνωτήριο. Τι απίστευτη ευκολία είναι αυτή; Ποιο υπέροχο μυαλό σκέφτηκε να κατασκευάσει αυτό το εκπληκτικό εργαλείο; Μπορώ να συνεχίσω κάπως έτσι για πολύ αλλά δε θα το κάνω, θα μπω στο παρασύνθημα.
Η χαρά μου λοιπόν, όπως σας έλεγα, ήταν απερίγραπτη. Έβαζες τα ρούχα για πλύσιμο και μέσα σε λίγες ώρες τα είχες και πλυμένα και στεγνά χωρίς να κουνήσεις δαχτυλάκι! Τι άλλο να ζητήσω η νοικοκυρά; Θα μου πείτε να είναι και σιδερωμένα... ε ας μη τα θέλουμε και όλα δικά μας!! Αν και σε κάποιες περιπτώσεις, και αναλόγως το είδος των ρούχων, μπορεί και να γλιτώσεις το σίδερο.
Στην αρχή λοιπόν, επειδή άκουσα από διάφορους ότι θα καταστρέψω τα ρούχα μου, θα κοντύνουν, θα στενέψουν κτλ, ήμουν πολύ προσεκτική και ακολουθούσα κατά γράμμα και τις οδηγίες του ρούχου αλλά και τις οδηγίες του στεγνωτηρίου. Όλα δούλευαν ρολόι ώσπου άρχισα να γίνομαι λίγο βιαστική... και κάπως έτσι κατέστρεψα κι εγώ 1-2 (μπορεί και λίγα παραπάνω) ρουχάκια! Μέσα σε αυτά που κατέστρεψα, φυσικά ήταν και το αγαπημένο μου T-shirt. Αυτό πάλι πως το εξηγείτε; Όταν καταστρέφεις ένα ρούχο, είναι πάντα κάτι αγαπημένο και ποτέ οι πυτζάμες που μπορεί να έχεις απ το γυμνάσιο. Ο νόμος του Μέρφυ; Τι να πω;
Ευτυχώς δε χάλασε το χρώμα ή το μέγεθος της μπλούζας παρά μόνο το σημείο όπου είχε κάτι διακοσμητικά τρουξ.

Συμβουλή: ποτέ μα ποτέ μη βάλετε ένα ρούχο με τρουξ στο στεγνωτήριο. Στην καλύτερη περίπτωση θα ξεκολλήσουν και θα μείνει ο λεκές της κόλλας στο ύφασμα και στη χειρότερη θα τρυπήσει στο σημείο που ήταν τα τρουξ.

Ευτυχώς στην περίπτωσή μου ξεκόλλησαν και έτσι μπόρεσα εύκολα να καλύψω τη ζημιά με μερικά χρωματιστά κουμπάκια.
Κάπου εδώ να σας πω ότι δεν είναι ανάγκη να χαλάσετε ένα ρούχο και να χρειαστεί να το διακοσμήσετε για να το σώσετε. Μπορείτε απλά να χρησιμοποιήσετε κουμπιά για να ανανεώσετε ένα ρούχο το οποίο βαρεθήκατε ή σας φαίνεται πολύ απλό και άδειο και με το τρόπο αυτό να του δώσετε μερικά χρόνια ζωής ακόμη.
Πάμε να το δούμε βήμα-βήμα.

Τι θα χρειαστείτε:

Αρχικά ξεκόλλησα όσα τρουξ είχαν απομείνει πάνω στην μπλούζα. Στη συνέχεια σιδέρωσα τα σημεία στα οποία είχε μείνει κόλλα χρησιμοποιώντας ένα κομμάτι ύφασμα πάνω από την κόλλα (για να μη κολλήσει στο σίδερό μου) και ένα κομμάτι ύφασμα κάτω από την κόλλα (για να μη περάσει η κόλλα με τη θερμότητα στο πίσω μέρος του ρούχου). Δυστυχώς όμως από αυτό το βήμα δεν υπάρχει φωτογραφία. Μου έλειπε ένα ακόμα χέρι αλλιώς κινδύνευα να καώ με το σίδερο.

Αφού μαλάκωσε το σημείο και έφυγε όσο το δυνατό περισσότερη κόλλα, ξεκίνησα να ράβω τα κουμπάκια μου. Πρώτα τα έβαλα πάνω στο σημείο που ήθελα, για να δω περίπου τη διάταξη, και έπειτα ξεκίνησα να τα ράβω ένα - ένα. Χρησιμοποίησα κλωστή στο χρώμα της μπλούζας γιατί δεν ήθελα να φαίνεται από τη μέσα πλευρά.
Έτοιμη η καινούρια μου μπλούζα!
Να σας πω και κάτι ακόμα; Δεν είναι το μόνο ρούχο που χάλασα... που σημαίνει ότι θα ακολουθήσουν και άλλες αναρτήσεις τέτοιου είδους!!

Την πρώτη φορά που έφαγα χανιώτικο μπουρέκι ήταν πριν χρόοοοοονια σε ένα από τα Κυριακάτικα τραπεζώματα της μαμάς μου σαν συνοδευτικό για τα κρέατα. Που τί να τα κάνεις και τα κρέατα όταν έχεις μπροστά σου αυτήν την νοστιμιά. Τώρα, πού την βρήκε την συνταγή θα σας γελάσω και δεν το θέλω. Εγώ μια φορά από τότε την είχα σημειωμένη στα τεφτέρια μου και την θυμήθηκα με αφορμή τα κολοκυθάκια-πεσκέσι μιας πολλή καλής μου φίλης. Το τι χαρά έχω όταν μου φέρνουν καλούδια από μπαξέδες δεν λέγεται. 
Για να βεβαιωθώ πως η συνταγή μου μπορεί να ονομάζεται χανιώτικο μπουρέκι έκανα πρώτα μια έρευνα και επισκέφθηκα ένα blog που αγαπώ πολύ και ειδικεύεται σε παραδοσιακές και σύγχρονες συνταγές της Κρήτης, πρόκειται για το Κρήτη: Γαστρονομικός Περίπλους. Εκεί διάβασα τα εξής: "Θα βρείτε το κολοκυθομπούρεκο σε πολλές εκδοχές. Με φύλλο, χωρίς φύλλο, με ντομάτα, χωρίς ντομάτα, με αλευρωμένα ή όχι τα λαχανικά. Όλες όμως οι εκδοχές περιέχουν κολοκύθια και πατάτες λεπτοκομμένα, δυόσμο και δυο τριών ειδών τυριά." Η πηγή αποτελεί μέρος της εισαγωγής της συνταγής Κολοκυθομπούρεκο (Χανιώτικο μπουρέκι με κολοκύθια) όπου εκεί παρουσιάζεται σε μορφή πίτας με φύλλο. 
Οπότε μπορώ να ονομάσω την συνταγή μου χανιώτικο μπουρέκι με δόξα και τιμή και να περάσουμε να δούμε σιγά σιγά και πώς μπορούμε να το φτιάξουμε.

(Στο τέλος του άρθρου ακολουθεί αρχείο με την συνταγή χωρίς φωτογραφίες.)

Υλικά για 3-4 άτομα
2-3 μέτρια κολοκυθάκια
2-3 μέτριες πατάτες
100γρ φέτα
100γρ ανθότυρο ή μυζήθρα
100γρ γραβιέρα
1κ.γ δυόσμο αποξηραμένο ή λίγο φρέσκο δυόσμο ψιλοκομμένο
150γρ γάλα
70γρ αλεύρι για όλες τις χρήσεις
1 φλιτζανάκι του καφέ ελαιόλαδο
αλάτι-πιπέρι
φρυγανιά για πασπάλισμα
έξτρα αλεύρι για αλεύρωμα

Εκτέλεση
Ξεκινάμε να ετοιμάσουμε τα λαχανικά μας. Αφού τα πλύνουμε και ξεφλουδίσουμε και τις πατάτες, τα κόβουμε σε μορφή τσιπς με την βοήθεια ενός μαντολίνου.  
Στη συνέχεια βάζουμε σε μια σακούλα τροφίμων τις κομμένες πατάτες, αλάτι και 3-4κ.σ αλεύρι. Κλείνω την σακούλα και την ανακινώ μέχρι να αλευρωθούν καλά τα λαχανικά μου. Αδειάζουμε το περιεχόμενο σε ένα πιάτο και κάνουμε την ίδια διαδικασία με τα κολοκυθάκια.
Σε ένα μπολ ανακατεύω τα τυριά μου, τον δυόσμο και το πιπέρι και είμαστε έτοιμοι να στρώσουμε το μπουρέκι στο πυρέξ μας. Αρχικά λαδώνω ελαφρά τον πάτο του πυρέξ και προσθέτω λίγη τριμμένη φρυγανιά και στην συνέχεια βάζω μια στρώση πατάτες. Ακολουθεί μια στρώση κολοκυθάκια και από πάνω βάζουμε τα τυριά. Συνεχίζουμε με μια ακόμα στρώση κολοκυθάκια και τελειώνουμε με τις πατάτες.
Εν τω μεταξύ έχουμε βάλει τον φούρνο να προθερμαίνεται στους 200C και ξεκινάμε να ετοιμάσουμε τον χυλό μας. Ανακατεύω το γάλα με το 1 φλιτζανάκι καφέ ελαιόλαδο, τα 70γρ. αλεύρι και μια πρέζα αλάτι με ένα σύρμα μέχρι να διαλυθεί καλά το αλεύρι και να έχω έναν ρευστό χυλό.
Περιχύνω με τον χυλό το μπουρέκι, σκεπάζω με αλουμινόχαρτο και βάζω το πυρέξ στον φούρνο στην πάνω ράγα της κάτω σχάρας και ψήνω για 1 ώρα στους 200C σε αντιστάσεις πάνω κάτω.
Μόλις περάσει η ώρα βγάζουμε το πυρέξ από τον φούρνο, αφαιρούμε το αλουμινόχαρτο και πασπαλίζουμε την επιφάνεια με φρυγανιά. 
Συνεχίζουμε το ψήσιμο στους 200C στην μεσαία σχάρα αυτήν την φορά, για ακόμα 30' μέχρι να ροδοκοκκινίσει η επιφάνεια. Όταν βγάλουμε από τον φούρνο καλό είναι να σταθεί 15' πριν σερβίρουμε. Καλή επιτυχία!

Χανιώτικο μπουρέκι.pdf